Czterodniowy tydzień pracy – od kiedy i czy jest możliwy?

Czym jest czterodniowy tydzień pracy?

Praca tylko przez 4 dni w tygodniu to marzenie wielu pracowników. Z myślą o satysfakcji zatrudnionych powstała idea obejmująca skrócenie czasu pracy. Dodatkowy wolny dzień ma umożliwić bardziej efektywny wypoczynek, pozwolić na spędzanie czasu z rodziną lub częstsze podróże.

4-dniowy system pracy to model organizacji czasu pracy, w którym pracownicy wykonują swoje obowiązki zawodowe jedynie przez 4 dni zamiast tradycyjnych 5 dni. Zazwyczaj zachowują przy tym pełne wynagrodzenie. Czasami w związku ze zmniejszeniem liczby dni pracujących dochodzi do zwiększenia dziennego wymiaru godzinowego pracy.

Typy 4-dniowego tygodnia pracy

Czterodniowy tydzień pracy występuje w różnych wersjach. Dzięki temu można go dostosować do potrzeb konkretnego zakładu pracy. Najpopularniejsze rozwiązania przedstawia poniższa tabela.

Typ	Opis
Model skrócony	Obejmuje skrócenie czasu pracy. Co do zasady nie prowadzi do obniżenia wynagrodzenia. Dodatkowy wolny dzień oznacza po prostu 32 godziny pracy tygodniowo.
Model skondensowany	Skrócenie tygodnia pracy oznacza w tym przypadku wydłużony dobowy system czasu pracy. Pracownicy mają dodatkowy dzień wolny, ale jednocześnie godzą się na standardowy 10-godzinny dzień.
Model elastyczny	W tym modelu to pracownicy decydują, w które cztery dni pracują. Są jedynie zobowiązani do wyrobienia ustalonej normy czasowej.

 

W jakich branżach czterodniowy tydzień pracy jest możliwy?

Czterodniowy tydzień pracy wydaje się ciekawym rozwiązaniem. Można go wprowadzić w różnych branżach, jednak czasami specyfika pracy wymaga dodatkowej organizacji.

Najbardziej podatne na zmiany są branże nowoczesne, takie jak branża IT, finanse czy ubezpieczenia. W tym przypadku stosunkowo łatwo podzielić pracę tak, aby zadania wykonywać tylko przez 4 dni w tygodniu. Problem pojawia się, gdy w grę wchodzą usługi i prace, których nie da się wykonać przez internet. Chodzi tu przede wszystkim o usługi publiczne, takie jak służba zdrowia, a także budownictwo, przemysł czy rolnictwo. W takich wypadkach może być konieczne wprowadzenie rotacji pracowników, tak aby zapewnić niezakłóconą obsługę.

Korzyści wdrożenia 4-dniowego tygodnia pracy

Eksperci zwracają uwagę na liczne korzyści płynące z wprowadzenia 4-dniowego tygodnia pracy. Chodzi tu przede wszystkim o poprawę samopoczucia pracowników, a co za tym idzie zwiększenia ich lojalności w stosunku do pracodawców. W przyszłości krótszy tydzień pracy może się okazać narzędziem do walki o wartościowych pracowników.

Pracownicy sami zauważają, które czynności można wyeliminować, bo nie przyczyniają się do zwiększenia efektywności. Okazuje się, że wyeliminowanie zbędnych spotkań i przerw pozwala pracować szybciej i skuteczniej.

Dodatkowy dzień wolny pozwala na lepszy odpoczynek. Obniża stres i poprawia więzi rodzinne. To dobra okazja do podróży. Pracownicy pracujący w tym trybie czują się bardziej komfortowo w miejscu pracy i mają możliwość zachowania równowagi między życiem prywatnym a zawodowym.

Wady wdrożenia 4-dniowego tygodnia pracy

Skrócenie czasu pracy to szereg korzyści zarówno dla pracowników, jak i pracodawców. Model nie jest jednak oczywiście wolny od wad. Wśród nich wskazuje się najczęściej na: 

• wyższą presję – pracownicy muszą wykonać wszystkie zadania w krótszym czasie, co może zwiększać stres i sprzyjać wypaleniu zawodowemu; 
• wydłużenie dziennego czasu pracy – skrócony tydzień pracy wiąże się najczęściej z koniecznością pracy w większym wymiarze dziennym, co może okazać się męczące i utrudniać realizację obowiązków prywatnych; 
• wyższe koszty dla zakładów pracy – model zmusza część przedsiębiorstw do zatrudniania większej liczby pracowników;
• trudności organizacyjne w niektórych branżach – w sektorach wymagających stałej obsługi klientów skrócony tydzień pracy stwarza wyzwania organizacyjne w celu utrzymania jakości.

Czterodniowy tydzień pracy - od kiedy?

Pilotaż czterodniowego tygodnia pracy rozpoczął się 1 lipca 2025 roku w 90 przedsiębiorstwach wyłonionych przez ministerstwo. Zakłada pracę przez 4 dni w tygodniowym wymiarze czasu pracy 35 godzin – od poniedziałku do czwartku albo z rotacją pracowników.

Aktualnie rządowy program skróconego czasu pracy jest jedynie pilotażem i obejmie określone przedsiębiorstwa. Nie można więc na ten moment mówić o przełomie w organizacji pracy w Polsce. Jeśli jednak pilotażowe programy czterodniowego tygodnia pracy przebiegną pozytywnie, istnieje duża szansa, że praca przez 4 dni i 3-dniowy weekend staną się w przyszłości standardem dla wszystkich pracowników.

 

Czterodniowy tydzień pracy za granicą - gdzie już został wprowadzony?

Transformacja technologiczna i związane z nią przemiany na rynku pracy zwiększyły oczekiwania pracowników. Dostrzegli to pracodawcy z zagranicy, którzy zdecydowali się wprowadzić na próbę 4-dniowy tydzień pracy w swoich przedsiębiorstwach. Większość takich zakładów po zakończeniu eksperymentu zdecydowała się utrzymać skrócony tydzień pracy.

Eksperymenty za granicą

Idea 4-dniowego tygodnia pracy nie jest niczym nowym. Jej początki sięgają już lat 70-tych XX wieku, gdy w trakcie kryzysu naftowego niektórzy przedsiębiorcy wprowadzali go w ramach eksperymentu, aby obniżyć koszty energii. Dziś do swojego biznesu rozwiązanie wdrażają kolejne korporacje. Jako przykład można wskazać chociażby firmę Perpetual Guardian w Nowej Zelandii, w której po wdrożeniu czterodniowego tygodnia pracy produktywność podwyższyła się o 20 procent. Podobne korzyści osiągnęły przedsiębiorstwa m.in. z Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych czy Japonii.

W jakich firmach pracuje się 4 dni w tygodniu?

Pandemia koronawirusa sprawiła, że zakłady pracy zmieniły swoje spojrzenie na rynek pracy i otworzyły się na zmiany. Po wdrożeniu home office przyszedł czas na testowanie 4-dniowego tygodnia pracy w niektórych przedsiębiorstwach.

Jedną z pierwszych korporacji, które się na nie zdecydowały, była firma Microsoft, która na miejsce testów wybrała oddział Japoński. Okazało się, że dzięki nowemu systemowi produktywność pracowników podwyższyła się o 40 procent. Za ciosem poszedł również Buffer, czyli producent oprogramowania do zarządzania kanałami w social mediach. Okazało się to strzałem w dziesiątkę – oprócz podwyższenia efektywności u pracowników zmniejszył się poziom stresu. Inne znane przedsiębiorstwa, które wdrożyły czterodniowy tydzień pracy, to m.in. Unilever czy Elephant Ventures.

Czy czterodniowy tydzień pracy w Polsce jest możliwy?

Czterodniowy tydzień pracy w Polsce jest jak najbardziej możliwy. Obecnie testują go już pierwsze firmy. Polacy obserwują zachodnie trendy i zwiększają swoje oczekiwania w stosunku do pracodawców. Zmiana pokoleniowa sprawia, że coraz więcej pracowników na pierwszym miejscu stawia work-life balance i chętnie zmienia pracę, jeśli w nowym miejscu może liczyć na lepsze warunki.

Jednocześnie na polskim rynku pracy widać też przywiązanie do utartych schematów. Nasze społeczeństwo mierzy się z problemem pracoholizmu, a wielu pracowników cały czas wychodzi z założenia, że osiągnięcia wymagają dużej ilości pracy. Z tego powodu spora część siły roboczej jest przeciwna skróceniu czasu pracy.

Czterodniowy tydzień pracy w Polsce - gdzie już został wprowadzony?

Czterodniowy tydzień pracy w Polsce – obok programu ministerstwa pracy – jest wdrażany stopniowo do kolejnych zakładów pracy.

 

Jak wprowadzić czterodniowy tydzień pracy w swojej firmie?

Przedsiębiorstwa, które złożyły wniosek o dofinansowanie i zostały wybrane do realizacji pilotażowego programu skróconego czasu pracy, mogą testować różne modele. Do dyspozycji jest w szczególności zmniejszenie liczby dni pracy w tygodniu, udzielenie dodatkowych dni wolnych w miesiącu czy obniżenie dziennego wymiaru godzinowego.

Niezależnie od pilotażowego programu ministerstwa pracy na skrócenie czasu pracy może zdecydować się każde przedsiębiorstwo. Zgodnie z art. 143 kodeksu pracy na pisemny wniosek pracownika może być do niego stosowany system skróconego tygodnia pracy. W tym modelu dopuszczalne jest wykonywanie pracy przez pracownika przez mniej niż 5 dni w ciągu tygodnia, przy równoczesnym przedłużeniu dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej niż do 12 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca.

Jak krok po kroku wprowadzić czterodniowy tydzień pracy w swojej firmie?

1. Przeprowadź analizę organizacyjną – zweryfikuj, czy realia wykonywanych zadań pozwalają na wdrożenie skróconego czasu pracy. 
2. Skonsultuj plany z pracownikami i organizacjami związkowymi – upewnij się, że zmiany są pożądane przez pracowników. Przedyskutuj, który model sprawdzi się najlepiej dla obu stron. 
3. Podpisz aneksy do umów – aby wprowadzić zmiany, podpisz z zaytrudnionymi porozumienia zmieniające warunki pracy. 
4. Dostosuj procesy – po wprowadzeniu zmian zadbaj o dostosowanie do nich systemów administracyjnych i rozliczeniowych.
5. Nadzoruj wdrożenie zmian – kontroluj działanie nowego systemu i w razie potrzeby wprowadzaj niezbędne modyfikacje.

Podsumowanie

Skrócenie czasu pracy do 4 dni w tygodniu to rozwiązanie przyszłości. W toku przemian zachodzących na rynku pracy pracodawcy dostrzegli, że muszą podjąć dodatkowe starania, aby przyciągnąć do siebie wartościowych pracowników. Pilotaż skróconego czasu pracy wprowadzony przez Ministerstwo Pracy umożliwi przetestowanie modelu na krajowym rynku. Wydaje się, że w perspektywie kilku lat czterotygodniowy tydzień pracy upowszechni się w Polsce i wniesie korzyści w zakresie efektywności oraz satysfakcji z pracy.