Becikowe – co to jest?

Becikowe jest jednorazową zapomogą z tytułu urodzenia dziecka. Świadczenie wypłacane jest przez urzędy gminy na mocy Ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (art. 15b. [Becikowe]). Zapomoga jest wsparciem dla rodzin o niskich dochodach.

Becikowe – komu przysługuje? Jakie warunki należy spełnić?

O becikowe może wnioskować:

  • rodzic nowo narodzonego dziecka;
  • opiekun prawny dziecka (osoba, której sąd powierzył sprawowanie opieki nad dzieckiem);
  • opiekun faktyczny dziecka (osoba, która przejęła opiekę nad dzieckiem i złożyła do sądu wniosek o jego adopcję).

Prawo do świadczenia mają:

  • obywatele Polski mieszkający w kraju;
  • cudzoziemcy, którzy mieszkają w Polsce, jeśli:
    • mają obywatelstwo Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Szwajcarii lub Wielkiej Brytanii (dotyczy osób, które przyjechały do Polski przed 1 stycznia 2021 r.),
    • mają obywatelstwo innego kraju i posiadają:
      • zezwolenie na pobyt czasowy w związku z pracą w zawodzie, który wymaga wysokich kwalifikacji,
      • dokument uprawniający do pobytu i wykonywania pracy na terenie Polski.

Aby otrzymać becikowe, trzeba przede wszystkim spełnić kryterium dochodowe. Ponadto matka dziecka od co najmniej 10. tygodnia ciąży do porodu musi być pod opieką lekarza. Nie dotyczy to opiekunów prawnych i faktycznych oraz osób, które przysposobiły dziecko.

W jakich sytuacjach nie przysługuje jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka?

Przepisy jasno określają, komu nie przysługuje becikowe. Zapomogi nie dostaniemy w sytuacjach, gdy:

  • członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie z tytułu urodzenia dziecka, chyba że przepisy stanowią inaczej;
  • samotnie wychowujemy dziecko, na które nie zostały zasądzone alimenty od drugiego rodzica, chyba że:
    • rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje;
    • ojciec dziecka jest nieznany;
    • powództwo o ustalenie alimentów od drugiego rodzica zostało oddalone;
    • sąd nakazał jednemu z rodziców ponoszenie całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zasądził alimentów od drugiego z rodziców;
    • sąd orzekł o naprzemiennej opiece nad dzieckiem przez obojga rodziców sprawowanej w porównywalnych i powtarzających się okresach.

Za osobę samotnie wychowującą dziecko uznaje się:

  • pannę/kawalera;
  • wdowę/wdowca;
  • osobę w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu;
  • rozwodnika/rozwódkę.

W związku z tym, jeśli matka albo ojciec wychowuje co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem, to według prawa nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko.

Becikowe a kryterium dochodowe

Jednorazowa zapomoga jest przyznawana, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1922,00 zł netto.

Jeśli dochód w rodzinie nie przekracza w miesiącu 674 zł netto na osobę lub 764 zł, gdy członkiem rodziny jest dziecko z niepełnosprawnością, można dodatkowo ubiegać się o zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu urodzenia dziecka.

Jak obliczyć dochód do becikowego?

Na początku trzeba zsumować wszystkie dochody netto, czyli „na rękę” za rok poprzedni. Oznacza to, że od przychodu brutto odliczamy: koszty uzyskania przychodu, składki na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne (wyłącznie te faktycznie opłacone w danym roku) i podatek dochodowy. Pod uwagę bierzemy zarobki z umów o pracę, umów zleceń i o dzieło, działalności gospodarczej, prowadzenia gospodarstwa rolniczego, praw autorskich, najmu i innych źródeł wszystkich członków rodziny. Od dochodu odliczamy alimenty na rzecz innych osób, o ile któryś z członków rodziny je płaci.

Uzyskaną kwotę dzielimy przez 12 miesięcy. Uzyskujemy w ten sposób przeciętny miesięczny dochód rodziny. Potem dzielimy wynik przez liczbę osób w rodzinie, w tym nowo narodzone dziecko. W ten sposób otrzymujemy kwotę dochodu jednego członka rodziny.

Warunki przyznania świadczenia: Matka dziecka musi pozostawać pod opieką lekarza lub położnej nie później niż od 10. tygodnia ciąży aż do porodu (wymagane zaświadczenie). Warunek ten nie dotyczy opiekunów prawnych, faktycznych i rodziców adopcyjnych. Wniosek trzeba złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka.

Ile wynosi becikowe?

Becikowe wynosi 1000 zł na jedno dziecko. Co oznacza, że jeśli urodziły się bliźniaczki, to urząd wypłaci 2000 zł, trojaczki – 3000 zł itd.

Pieniądze są przelewane na wskazane konto bankowe albo wysyłane przekazem pocztowym. Od świadczenia tak samo, jak od innych zasiłków rodzinnych, nie płacimy podatku dochodowego.

Ile się czeka na becikowe?

Urząd wydaje decyzję o przyznaniu becikowego standardowo w ciągu miesiąca od złożenia wniosku z kompletem dokumentów.

Jeśli wniosek zostanie źle wypełniony lub zabraknie jakichś dokumentów, urzędnik wzywa wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień lub dostarczenia brakujących pism w ciągu 14 dni. Oznacza to, że czas oczekiwania na decyzję i wypłatę środków może wydłużyć się do dwóch miesięcy.

To kiedy wypłacane jest becikowe, zależy od urzędu. Zasadniczo, jeśli wniosek został złożony do 10. dnia miesiąca, pieniądze powinny trafić na konto do końca tego samego miesiąca. Natomiast, jeśli wniosek trafił do urzędu później, to wypłata może nastąpić do końca następnego miesiąca.

Jak i kiedy wypełnić wniosek o becikowe?

Wniosek należy złożyć w ciągu 12 miesięcy od narodzin dziecka. Na przykład, jeśli pociecha urodziła się 2 marca, to wniosek trzeba dostarczyć najpóźniej 2 marca kolejnego roku.

Opiekunowie prawni albo faktyczni dziecka, a także rodzice adopcyjni mogę składać wnioski także w ciągu 12 miesięcy, ale od dnia, w którym objęli opiekę nad dzieckiem albo je przysposobili.

Dokumenty złożone po tym terminie nie będą rozpatrywane.

Wypełniając wniosek, trzeba pamiętać, aby poprawnie i czytelnie wpisać wszystkie dane. Pomyłka będzie skutkowała odrzuceniem podania. We wniosku będziemy musieli podać:

  • swoje imię i nazwisko, datę urodzenia i numer PESEL;
  • imię i nazwisko, datę urodzenia oraz PESEL dziecka;
  • dane pozostałych członków rodziny;
  • miejsce zamieszkania;
  • nazwę i adres urzędu, który będzie rozpatrywał sprawę;
  • informację o dochodach poszczególnych członków rodziny;
  • adres e-mail;
  • numer rachunku, na który ma być przekazywane świadczenie.

Zgodnie z umieszczoną w dokumencie instrukcją, dane wpisujemy wielkimi drukowanymi literami, a w pola wyboru wstawiamy wyłącznie znaki „V” lub „X”. Na koniec wniosek podpisujemy.

Gdzie złożyć wniosek o becikowe?

Wniosek o becikowe można złożyć:

  • osobiście w urzędzie miasta lub gminy;
  • przez internet za pośrednictwem portalu Emp@tia (serwis Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej) lub strony e-Doręczenia (od 2026 roku funkcjonuje jako podstawowa komunikacja z urzędami zamiast ePUAP).

Formularz można otrzymać w urzędzie miasta lub gminy i ośrodku pomocy społecznej, a także pobrać ze stron internetowych tych instytucji.

Jak złożyć wniosek o becikowe przez internet?

Do portali e-Doręczenia lub Emp@tia logujemy się za pomocą profilu zaufanego lub podpisu kwalifikowanego. Potem wybieramy urząd, do którego kierujemy wniosek, zakładkę „Świadczenia rodzinne” i klikamy „Złóż nowy wniosek”. Wypełniamy formularz, dołączamy wymagane dokumenty w formie skanów i klikamy „Wyślij”. Po wysłaniu wniosku otrzymamy potwierdzenie.

Jakie dokumenty są potrzebne do becikowego?

Do wniosku o ustalenie prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka musimy dołączyć:

  • Zaświadczenie od lekarza albo od położnej potwierdzające, że matka dziecka w trakcie ciąży była pod opieką lekarską i opieka zaczęła się nie później niż od 10 tygodnia ciąży.
  • Oświadczenie o dochodach swoich albo członka rodziny, osiągniętych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego. W przypadku osób prowadzących gospodarstwo rolne wymagane jest oświadczenie o jego wielkości wyrażonej w hektarach przeliczeniowych ogólnej powierzchni w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na który ustalane jest prawo do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka.

Cudzoziemcy muszą dodatkowo dostarczyć kartę pobytu lub inny dokument uprawniający do pobytu w Polsce.

Osoby samotnie wychowujące dziecko zależnie od sytuacji załączają do wniosku:

  • kopię odpisu prawomocnego wyroku sądu rodzinnego orzekającego rozwód lub separację;
  • skrócony akt zgonu małżonka bądź rodzica dziecka;
  • odpis zupełny aktu urodzenia dziecka, jeśli ojciec dziecka jest nieznany, 
  • kopię odpisu prawomocnego wyroku, który oddala powództwo o roszczenia alimentacyjne;
  • kopię orzeczenia sądu, który zobowiązuje jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka,
  • odpis orzeczenia sądu wskazującego na pozostawanie dziecka pod opieką naprzemienną obojga rodziców.

Osoby, które uzyskały prawa do opieki nad dzieckiem, powinny dodatkowo przedstawić: 

  • kopię odpisu prawomocnego postanowienia sądu orzekającego przysposobienie lub zaświadczenie sądu lub ośrodka adopcyjnego o prowadzonym postępowaniu sądowym w sprawie; 
  • kopię orzeczenia sądu o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka.

Podsumowanie

Uzyskanie becikowego to prosty proces, o ile pamięta się o kilku kluczowych zasadach. Najważniejsze to dopilnowanie terminu 12 miesięcy na złożenie wniosku oraz posiadanie zaświadczenia o opiece medycznej od 10. tygodnia ciąży. Dzięki cyfryzacji usług publicznych, formalności przez internet trwają zaledwie kilka minut, co pozwala rodzicom skupić się na tym, co najważniejsze – opiece nad nowym członkiem rodziny.