Jak zgłosić członka rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego?
Tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego mają osoby:
- zatrudnione na umowę o pracę;
- pracujące w ramach umowy-zlecenie;
- prowadzące działalność gospodarczą;
- pobierające emeryturę lub rentę;
- osoby zarejestrowane w urzędzie pracy jako bezrobotne.
Jeśli najbliżsi ubezpieczonego nie posiadają tytułu do ubezpieczenia, musi on ich dopisać do swojego ubezpieczenia. Odbywa się to poprzez złożenie wniosku o zgłoszenie członka rodziny do ubezpieczenia do płatnika składek. W związku z tym pracownik informuje o tym fakcie pracodawcę, bezrobotny – urząd pracy, a emeryt i rencista składa dokumenty bezpośrednio w ZUS. Z kolei osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą musi sama złożyć wniosek o zgłoszenie członka rodziny do ubezpieczenia w ZUS na formularzu ZUS ZCNA.
Warto wiedzieć, kogo można dopisać do ubezpieczenia zdrowotnego. Do celów ubezpieczeniowych za członka rodziny uznaje się:
- własne dziecko;
- dziecko męża lub żony;
- dziecko przysposobione;
- swojego wnuka;
- dziecko obce, dla którego ubezpieczony jest opiekunem prawnym lub rodziną zastępczą;
- dziecko przebywające w gospodarstwie domowym w ramach rodzinnego domu dziecka;
- swojego męża lub żonę;
- wstępnych, czyli rodziców, dziadków lub pradziadków, którzy pozostają z ubezpieczonym wspólne gospodarstwo domowe.
Przy czym dziecko lub wnuka można zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego:
- dopóki nie skończy 18 lat;
- dopóki nie skończy 26 lat – jeśli uczy się dalej w szkole, na uczelni wyższej lub w jednostce naukowej prowadzącej studia doktoranckie;
- bez ograniczenia wieku – jeśli posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub równoważne.
Niestety do ubezpieczenia zdrowotnego nie można zgłosić osoby, z którą żyjemy w związku nieformalnym, nawet jeśli prowadzimy z nią wspólne gospodarstwo domowe. W myśl przepisów taki partner nie jest członkiem rodziny.
Należy pamiętać, że jeśli członek rodziny przestanie spełniać powyższe kryteria, należy go bezwzględnie wyrejestrować z ubezpieczenia zdrowotnego. Na przykład matka musi zgłosić do wyrejestrowania syna, który przerwał naukę na studiach, albo mąż po tym, jak żona założyła jednoosobową działalność gospodarczą. Również każda zmiana w danych zgłoszonego członka rodziny np. zmiana nazwiska lub miejsce zamieszkania musi być zgłoszona płatnikowi składek. W innym razie grozi to np. odmową zarejestrowania do lekarza pierwszego kontaktu.
Sprawdź również: Jak uzyskać ubezpieczenie zdrowotne, nie pracując?
Wniosek o zgłoszenie członka rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego u pracodawcy
Wniosek o zgłoszenie członka rodziny do ubezpieczenia pracownik przekazuje pracodawcy, zwykle do działu kadr. Jeśli rozpoczyna dopiero pracę, to najprawdopodobniej dostanie formularz wraz z innymi dokumentami do uzupełnienia. Natomiast jeśli sytuacja związana ze zgłoszeniem bliskich ma miejsce w trakcie zatrudnienia, odpowiedni wniosek trzeba albo sporządzić samodzielnie, albo pobrać z zasobów firmowych.
Wypełniony przez pracownika formularz jest przechowywany w jego aktach osobowych.
Należy pamiętać, że przy każdej zmianie zatrudnienia lub statusu ubezpieczenia należy ponownie zgłosić członka rodziny do ubezpieczenia.
Zgłoszenie należy dokonać w ciągu 7 dni od zaistnienia okoliczności uzasadniającej takie działanie. Przykładowo małżonka rozwiązuje umowę o pracę, aby opiekować się przewlekle chorym dzieckiem. Mąż ma 7 dni od zakończenia stosunku pracy żony z jej pracodawcą, aby poinformować swojego pracodawcę o konieczności zgłoszenia jego członka rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego.
Co powinien zawierać wniosek o zgłoszenie członka rodziny do ubezpieczenia?
Wniosek o zgłoszenie członka rodziny do ubezpieczenia musi zawierać:
- datę i miejsce zgłoszenia;
- dane ubezpieczonego: imię i nazwisko, PESEL, datę urodzenia, miejsce zamieszkania;
- dane dotyczące członka rodziny: imię i nazwisko, PESEL, a jeśli go nie ma – seria i numer dokumentu tożsamości (dowód osobisty, paszport), datę i miejsce urodzenia, informację o stopniu pokrewieństwa;
- ewentualnie informacja o stopniu niepełnosprawności;
- informację o tym, czy członek rodziny pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z osobą ubezpieczoną;
- podpis ubezpieczonego.
W przypadku formularza składanego pracodawcy niekiedy trzeba podać dodatkowe informacje identyfikujące pracownika w firmie takie jak nazwa działu, stanowisko, adres oddziału firmy, w którym pracuje ubezpieczony.
Wniosek o zgłoszenie członka rodziny do ubezpieczenia - wzór
Jak wypełnić wniosek o zgłoszenie członka rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego?
Wniosek zawsze powinien być wypełniony czytelnym pismem – najlepiej drukowanymi literami i zawierać zgodne z prawdą informacje.
O ile zgłoszenie w ZUS w przypadku pracowników, dokonuje pracodawca, o tyle przedsiębiorcy sami muszą wypełnić druk ZUS ZCNA.
Formularz można uzupełnić i przesłać drogą elektroniczną za pomocą systemu Platformy Usług Elektronicznych (PUE ZUS), skorzystać z innego oprogramowania do rozliczeń z ZUS np. z programu Płatnik albo wypełnić ręcznie i dostarczyć osobiście lub przesłać pocztą do właściwego oddziału ZUS.
Pierwsza i druga opcja jest znacznie szybsza i łatwiejsza, ponieważ nasze dane już są wstępnie uzupełnione. W przypadku PUE ZUS najpierw trzeba się zalogować na swoje konto, a następnie wejść w zakładkę obsługa członków rodziny. Potem w okienku ze zgłoszeniem uzupełnić dane bliskiej osoby, wybrać stopień pokrewieństwa i podać datę objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Po wygenerowaniu dokumentów podpisujemy je elektronicznie i wysyłamy.
W przypadku wybrania drugiej opcji musimy wydrukować formularz ze strony internetowej ZUS lub pobrać go w oddziale. W druku wypełniamy:
- Dział II: Dane identyfikacyjne płatnika składek, czyli podajemy dane naszej firmy: NIP i REGON, skróconą nazwę, adres siedziby firmy oraz swoje dane jako osoby ubezpieczonej, która zgłasza członka rodziny.
- Dział IV: Dane o członku rodziny osoby ubezpieczonej uprawnionym do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego. W pierwszym polu wpisujemy cyfrę 1 – jeżeli zgłaszamy lub 2 – jeśli wyrejestrowujemy go z ubezpieczenia. Następnie podajemy datę uzyskania lub utraty uprawnień. Potem uzupełniamy standardowe dane osobowe i wpisujemy kod stopnia pokrewieństwa:
- 01 – małżonek;
- 11 – dziecko własne, przysposobione lub dziecko małżonka;
- 21 – wnuk albo dziecko obce (uznawane w myśl przepisów za członka rodziny)
- 30 – matka;
- 31 – ojciec;
- 32 – macocha;
- 33 – ojczym;
- 40 – babka;
- 41 – dziadek;
- 50 – rodzic adopcyjny (osoba przysposabiająca);
- 60 – inni wstępni pozostający z ubezpieczonym we wspólnym gospodarstwie domowym.
- Krzyżykiem zaznaczamy, jeśli zgłaszany członek rodziny pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym.
- Podajemy informację o niepełnosprawności zgłaszanej osoby w formie kodu:
- 0 – osoba w pełni zdrowa lub posiadająca orzeczenie, ale nie zostało ono przedłożone płatnikowi składek;
- 1 – osoba z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności;
- 2 – osoba z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności;
- 3 – osoba z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
- 4 – osoba z orzeczeniem o niepełnosprawności wydawanym osobom do 16. roku życia.
