Pozew do sądu pracy – jak napisać? Jak złożyć? Ile kosztuje?

Kto może złożyć pozew do sądu pracy?

Pozew do sądu pracy może złożyć każdy aktualny bądź były pracownik, którego prawa zostały naruszone. Sprawę przeciwko pracodawcy alternatywnie ma prawo rozpocząć Państwowa Inspekcja Pracy bądź inne osoby trzecie, które mają interes prawny w postępowaniu, a w niektórych sytuacjach nawet organizacja pozarządowa czy inny pracownik. 

Sądy pracy na podstawie art. 476 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego rozpatrują sprawy:

• o roszczenia ze stosunku pracy lub z nim związane;
• o ustalenie istnienia stosunku pracy, jeżeli łączący strony stosunek prawny, wbrew zawartej między nimi umowie, ma cechy stosunku pracy;
• o roszczenia z innych stosunków prawnych, do których z mocy odrębnych przepisów stosuje się przepisy prawa pracy;
• o odszkodowania dochodzone od pracodawcy na podstawie przepisów o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Tym samym złożenie pozwu do sądu pracy przez pracownika uzasadnia m.in. próba dochodzenia roszczenia o wypłatę zaległego wynagrodzenia, ubieganie się o przyznanie odszkodowania za bezpodstawne zwolnienie czy mobbing ze strony pracodawcy. 

Państwowa Inspekcja Pracy ma z kolei prawo wnieść sprawę o ustalenie istnienia stosunku pracy. Inne podmioty, które mogą złożyć pozew do sądu w sprawie pracowniczej, to np. spadkobiercy zmarłego pracownika, jeśli wykażą interes prawny.

Jak napisać pozew do sądu pracy?

Pozew do sądu to pierwsze pismo procesowe, które jest składane w celu wszczęcia postępowania, gdy między stronami stosunku pracy występuje spór. Możesz go napisać samodzielnie albo skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. 

Najważniejsze elementy pisma procesowego, które musisz zawrzeć w dokumencie, to: 

• oznaczenie sądu, do którego kierujesz pozew wraz z podaniem nazwy sądu, wydziału i dokładnego adresu; 
• oznaczenie stron biorących udział w sprawie ze wskazaniem danych takich jak imiona, nazwiska, nazwa zakładu pracy, adresy oraz ewentualnie ich przedstawicieli ustawowych bądź pełnomocników; 
• oznaczenie rodzaju pisma;
• wskazanie żądania pozwu; 
• określenie wartości przedmiotu sporu w sprawach o prawa majątkowe;
• uzasadnienie żądania ze wskazaniem dowodów na jego poparcie (np. zeznania świadków, zeznania stron, dokumenty);
• opłata sądowa;
• własnoręczny podpis;
• wykaz załączników.

Nie wiesz, jakie zasady obowiązują przy składaniu pozwu? Pamiętaj, aby sporządzić pozew sądowy do sądu pracy w kilku kopiach – jedna będzie przeznaczona dla sądu, a dodatkowo należy złożyć tyle odpisów, ilu jest pozwanych. Warto mieć także kopię dla siebie, aby uzyskać na niej potwierdzenie złożenia pisma.

Jak złożyć pozew do sądu pracy?

Pracownik może dochodzić swoich praw w sądzie pracy, jeśli nie ma szans na polubowne załatwienie sporu. Po przygotowaniu pozwu należy zadbać o jego doręczenie.

Pismo do sądu można wysłać listem poleconym albo złożyć osobiście w biurze podawczym. Jeśli wybierzesz pierwsze rozwiązanie, pamiętaj, aby upewnić się, czy pozew dotarł do adresata. Przy osobistej wizycie w sądzie odbierz potwierdzenie odbioru na kopii dokumentu.

Gdzie złożyć pozew do sądu pracy?

Spory o roszczenia ze stosunku pracy są rozpatrywane przez sąd ogólnie właściwy dla pozwanego pracodawcy albo sąd znajdujący się na obszarze, w którym praca jest, była lub miała być wykonywana.

Na tej podstawie pracownik może wybrać: 

• czy zdecyduje się złożyć pozew do sądu w miejscu, w którym znajduje się siedziba zakładu pracy – najczęściej główne biuro firmy; 
• czy może wygodniej będzie mu skierować sprawę do sądu w okolicy, w której rzeczywiście wykonywał swoje obowiązki wynikające z umowy o pracę – w takim wypadku nie ma znaczenia, gdzie jest zarejestrowane przedsiębiorstwo.

W praktyce oznacza to, że jeśli pracownik jest zatrudniony w korporacji, która ma siedzibę w Warszawie, ale pracę świadczy w Gdańsku, może wybrać, czy skieruje pozew do sądu w Warszawie czy w Gdańsku.

Sprawy z zakresu pracy rozpatruje zazwyczaj sąd rejonowy. Wyjątek stanowią postępowania, w których wartość przedmiotu sporu jest wyższa niż 75 tysięcy złotych.

Do właściwości sądów rejonowych, bez względu na wartość przedmiotu sporu, należą sprawy z zakresu prawa pracy:

• o ustalenie istnienia stosunku pracy; 
• o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia stosunku pracy; 
• o przywrócenie do pracy i przywrócenie poprzednich warunków pracy lub płacy; 
• o odszkodowanie w przypadku nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy wypowiedzenia oraz rozwiązania stosunku pracy; 
• dotyczące kar porządkowych i świadectwa pracy oraz roszczenia z tym związane.

Jakie są terminy dochodzenia roszczeń?

Roszczenia dotyczące stosunku pracy wygasają co do zasady po upływie trzech lat od dnia, w którym stały się wymagalne. W przypadku bezzasadnego rozwiązania umowy masz jednak tylko 21 dni na odwołanie do sądu pracy. Początek biegu terminu następuje z chwilą doręczenia wypowiedzenia.

Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest możliwe w wyjątkowych sytuacjach, na przykład gdy pracownik przebywał w szpitalu ze względu na poważną chorobę czy operację i nie mógł złożyć pisma z przyczyn od siebie niezależnych.

Ile kosztuje pozew do sądu pracy?

Pracownik wnoszący powództwo albo składający wniosek o wszczęcie postępowania nieprocesowego lub strona wnosząca odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych na podstawie art. 96 ust. 1 Ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1228) jest zwolniona od obowiązku uiszczania kosztów sądowych.

Od pracodawcy pobiera się z kolei opłatę podstawową wyłącznie od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Wyjątek stanowią wyższe roszczenia. Jeśli wartość przedmiotu sporu przekracza 50 tysięcy złotych, do nadwyżki w przypadku apelacji – zarówno po stronie pracodawcy, jak i pracownika – zastosowanie będzie miała opłata stosunkowa w wysokości 5% WPS.

Opłata sądowa może być uiszczona: 

• bezpośrednio w kasie sądu; 
• w formie znaków opłaty sądowej;
• przelewem bankowym na rachunek konkretnego sądu. 

Pozew do sądu pracy to mechanizm, który umożliwia pracownikom ochronę swoich praw. Jeśli sporu nie da się rozwiązać polubownie, możesz wystąpić z takim pismem – samodzielnie albo z pomocą prawnika. Przed wszczęciem sprawy w sądzie pracy przeciwko pracodawcy upewnij się, gdzie złożyć pozew i czy mieścisz się w terminie na wystąpienie z roszczeniem.