Czy studia wliczają się do emerytury?

Od czego zależy wysokość świadczenia emerytalnego?

Im więcej pracownik zarabia, tym więcej środków przekazywanych jest do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Liczy się również staż pracy, czyli łączny okres zatrudnienia. Nawet opóźnianie przejścia na emeryturę będzie zwiększać wysokość świadczenia emerytalnego – w skali roku będzie to kilka procent więcej. Osiągnięcie wieku emerytalnego nie zmusza pracownika do natychmiastowego przejścia na emeryturę, może więc pracować dłużej.

Staż pracy

Stażem pracy określamy łączny okres zatrudnienia. Obejmuje nie tylko faktyczne świadczenie pracy, czyli jej wykonywanie, ale także momenty, w których pracownik – mimo zatrudnienia – pracy nie wykonywał. Wyróżniamy dwa rodzaje stażu pracy: 

• ogólny – obejmuje wszystkie okresy zatrudnienia, wykorzystywany do obliczenia np. długości urlopu;
• zakładowy – obejmuje czas pracy u jednego pracodawcy, co może mieć związek np. z rozwiązaniem umowy lub czasem wypowiedzenia w danej organizacji.

Jeśli pracownik chce wyliczyć swój staż pracy, powinien zsumować długość wszystkich okresów zatrudnienia w ramach stosunku pracy oraz wszystkie inne okresy, które są wliczane do stażu pracy. Wśród innych okresów są m.in. studia. Swój staż pracy można wyliczyć w łatwy sposób, korzystając z kalkulatora stażu pracy.

Składki na ubezpieczenie emerytalne

Wysokość świadczenia emerytalnego ma związek ze składkami na ubezpieczenie emerytalne podczas aktywności zawodowej. Im dłużej wykonuje się pracę, tym dłużej odprowadza się do systemu składki i tym wyższą otrzymuje się emeryturę. Składka emerytalna to obowiązek z tytułu ubezpieczeń społecznych, odprowadzana do ZUS w każdym miesiącu. 

Obecnie wynosi ona 19,52 proc. podstawy wymiaru składki – pracownik i pracodawca finansują po 9,76% podstawy wymiaru. Kwota, którą trzeba uiścić, zależy od wysokości podstawy ubezpieczenia, od której liczy się składkę emerytalną.

Co wlicza się do lat pracy do emerytury?

Zgodnie z przepisami przy ustalaniu prawa do emerytury uwzględnia się okresy:

• składkowe, czyli czas zatrudnienia, kiedy do ZUS odprowadzane były składki na ubezpieczenie społeczne;
• nieskładkowe, czyli czas, kiedy opłacanie składek nie było obowiązkowe.

Do okresów nieskładkowych wliczanych do stażu pracy zalicza się m.in. okresy:

• pobierania:
  • zasiłków z ubezpieczenia społecznego (chorobowego lub opiekuńczego),
  • świadczenia rehabilitacyjnego;
• otrzymywania renty chorobowej po ustaniu zatrudnienia;
• przebywania na urlopie wychowawczym;
• pobierania zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego;
• pobierania zasiłku dla bezrobotnych;
• odbytej służby wojskowej;
• prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego (lub pracy w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez współmałżonka).

Czy studia wliczają się do emerytury?

Ukończenie szkoły wyższej zgodnie z prawem jest okresem nieskładkowym, który wlicza się do emerytury. Co istotne, nie ma znaczenia czy są to studia licencjackie, magisterskie, czy doktoranckie.

Czy studia wliczają się do stażu pracy do emerytury?

Cały okres nauki istotnie wpływa na staż pracy. Wliczają się do niego nie tylko studia, ale też ukończenie szkoły średniej. Liczba lat zaliczonych na poczet stażu pracy zależy od rodzaju ukończonej szkoły.

Typ szkoły	Liczba lat wliczana do stażu pracy
szkoła zawodowa	3 lata
szkoła średnia zawodowa	5 lat
liceum ogólnokształcące	4 lata
szkoła policealna	6 lat
uczelnia wyższa	8 lat

Okresy nauki nie sumują się – liczy się ukończenie szkoły najwyższego stopnia. Co istotne, 8 lat zatrudnienia za ukończenie uczelni wyższej liczy się już od I stopnia, czyli jeśli ktoś zdobył tytuł licencjata, do stażu pracy ma wliczone 8 lat. Również ukończenie więcej niż jednego kierunku studiów nie powoduje podwojenia liczby lat wliczanych do stażu pracy.

Jednocześnie należy pamiętać, że okresy nieskładkowe łącznie z tymi przypadającymi na studia nie mogą stanowić więcej niż 1/3 łącznego stażu pracy. Przykładowo osobie, która przepracowała tylko 15 lat, ZUS doliczy maksymalnie 5 lat stażu pracy.

Ukończenie studiów wpływa na staż pracy, od którego wylicza się uprawnienia pracownicze. Absolwent uczelni wyższej po przepracowanych dodatkowo 2 latach uzyskuje prawo do 26-dniowego wymiaru urlopu wypoczynkowego. Osoby pracujące krócej (mniej niż 10 lat), mają do wykorzystania jedynie 20 dni urlopu wypoczynkowego.

Czy okres studiów wpływa na wysokość emerytury?

Czas zdobywania wykształcenia jest okresem nieskładkowym, co oznacza, że nie ma wpływu na wysokość emerytury. Jest to spowodowane tym, że w czasie studiów nie są odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne, a emerytura wynika właśnie ze składek, które tworzą kapitał emerytalny.

Czy praca podczas studiów liczy się do stażu pracy?

Wielu studentów pracuje dorywczo w okresie studiów. Skoro jednak studia liczą się do lat pracy, to czy dodatkowa praca podczas studiów również może być w to wliczona? Okresy pracy podczas studiów i sam okres nauki nie sumują się. Oznacza to, że pracownik może sam wybrać, czy chce dołączyć do stażu pracy okres nauki. Może z tego nie skorzystać, jeśli okres nauki jest krótszy od okresu zatrudnienia.

Jak udowodnić okres studiów dla ZUS?

Aby studia zostały zaliczone jako lata pracy do emerytury, trzeba udowodnić ich ukończenie. 

W przypadku:

• uczelni wyższej wymagane jest zaświadczenie z dziekanatu potwierdzające ukończenie studiów zawierające okres ich trwania i programowy wymiar studiów lub dyplom, jeśli nauka kończy się jego uzyskaniem (o ile wynika z niego okres trwania i programowy wymiar);
• studiów podyplomowych, doktoranckich, aspirantury naukowej i asystenckich studiów przygotowawczych wymagane jest przedłożenie zaświadczenie wydanego przez uczelnię prowadzącą tego typu studia.

Oczywiście zaświadczenia z uczelni lub dyplom należy złożyć do ZUS w chwili ubiegania się o świadczenie.

Podsumowanie

Czas studiów wyższych to okres, w którym można rozwijać swoje umiejętności oraz podnosić kwalifikacje. Mimo że studenci nie są zobowiązani do opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, czas zdobywania wykształcenia zalicza się do stażu pracy do emerytury. Niezależnie od typu studiów, zawsze uznawane jest 8 lat.

Choć okres nauki nie ma wpływu na wysokość emerytury, można gromadzić kapitał emerytalny poprzez pracę w trakcie studiów. Warto jednak pamiętać, że czas, w którym jednocześnie się uczy i pracuje, nie jest sumowany do stażu pracy, co daje absolwentowi możliwość wyboru korzystniejszej opcji. Zazwyczaj jest to czas studiów wyższych.