Urlop rodzicielski – podstawa prawna

Możliwość skorzystania z urlopu rodzicielskiego została zastrzeżona w kodeksie pracy. Art. 1821a stanowi, że instytucja jest dedykowana rodzicom, którzy chcą sprawować w tym czasie opiekę nad dzieckiem. 

Urlop rodzicielski przysługuje łącznie obojgu pracownikom. Zarówno matka, jak i ojciec, mogą skorzystać z 9 tygodni wolnego w zakresie wyłącznym. Tego prawa nie można przenieść na drugiego z rodziców. 

Z urlopu rodzicielskiego mogą jednocześnie korzystać oboje pracownicy tzn. oboje rodzice dziecka. W takim przypadku łączny wymiar urlopu rodzicielskiego nie może przekraczać wymiaru ustalonego ogólnie. 

Urlop rodzicielski można wykorzysta do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko skończy 6 lat.

Ile trwa urlop rodzicielski?

Rodzice dziecka mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad dzieckiem w wymiarze do:

  • 41 tygodni – w przypadku, gdy urodziło się jedno dziecko;
  • 43 tygodni – w przypadku, gdy urodziło się co najmniej dwoje dzieci.

Dłuższy wymiar urlopu rodzicielskiego jest zarezerwowany tylko dla pracowników, którzy są rodzicami posiadającymi zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”. Wymiar takiego urlopu to:

  • 65 tygodni – w przypadku, gdy urodziło się jedno dziecko;
  • 67 tygodni – w przypadku, gdy urodziło się co najmniej dwoje dzieci.

Urlop rodzicielski może zostać rozłożony na części. Dzięki temu masz prawo dostosować go do swoich potrzeb.

Czy urlop rodzicielski jest płatny?

Urlop rodzicielski – w odróżnieniu od urlopu wychowawczego – jest płatny. Jeśli dopełnisz formalności, otrzymasz zasiłek w wysokości odpowiadającej części Twojego wynagrodzenia zasadniczego. Dzięki temu nie tracisz źródła dochodu i możesz w pełni skupić się na opiece nad dzieckiem. 

Urlop rodzicielski i macierzyński

Urlop macierzyński i rodzicielski mogą być łączone. W takim przypadku wyniosą w sumie 61 tygodni, czyli ponad rok. 

Urlop macierzyński w przypadku urodzenia jednego dziecka przysługuje w wymiarze 20 tygodni. Po tym okresie dostępna jest możliwość skorzystania z urlopu rodzicielskiego. 

W 2023 roku jego wymiar uległ podwyższeniu. Wcześniej rodzice mogli skorzystać tylko z 32 tygodni urlopu, obecnie to 41 tygodni. Dzięki temu – łącząc urlop macierzyński lub tacierzyński z rodzicielskim – można spędzić z dzieckiem naprawdę dużo czasu.

Urlop rodzicielski dla ojca – czy przysługuje?

W przypadku urlopu macierzyńskiego 14 tygodni musi wykorzystać matka. Dopiero później dzieckiem może się zająć ojciec. Urlop rodzicielski przysługuje mu na takich samych zasadach jak matce. 9 tygodni jest należnych tylko jemu i to od indywidualnej decyzji zależy, czy z nich skorzysta. 

Nowelizacja przepisów ma zwiększyć zaangażowanie ojców w wychowanie dzieci. Dzięki otrzymaniu dedykowanych 9 tygodni urlopu rodzicielskiego większa liczba ojców zdecyduje się prawdopodobnie na skorzystanie z takiego wolnego.

Świadectwo pracy a urlop rodzicielski

Jeśli skorzystasz z urlopu rodzicielskiego, informacja na ten temat zostanie zawarta w Twoim świadectwie pracy. Dzieje się tak dlatego, że w przypadku małych dzieci istnieje możliwość, że zmienisz pracę w okresie uprawniającym do skorzystania z urlopu rodzicielskiego. Dzięki zamieszczeniu adnotacji na ten temat w świadectwie pracy nowy pracodawca wie, czy i ile urlopu wykorzystałeś. 

Praca podczas urlopu rodzicielskiego

Rodzic korzystający z urlopu rodzicielskiego może wykonywać pracę dla swojego pracodawcy w wymiarze maksymalnie połowy etatu. W takiej sytuacji za drugą połowę otrzymuje urlop. Naturalnie prowadzi to do jego wydłużenia, jednak nie więcej niż do:

  • 82 tygodni ‒ w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie; 
  • 86 tygodni ‒ w przypadkach porodu mnogiego.

Wniosek o urlop rodzicielski – wzór

Wniosek o udzielenie urlopu rodzicielskiego możesz skonstruować samodzielnie. Pomocny będzie prosty wzór, który dostosujesz do swoich potrzeb. 

We wniosku musisz zawrzeć przede wszystkim informacje takie jak:

  • imię i nazwisko pracownika; 
  • okres dotychczas wykorzystanego urlopu rodzicielskiego lub zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego oraz liczbę wykorzystanych części urlopu rodzicielskiego lub liczby wniosków o zasiłek macierzyński za okres odpowiadający części urlopu rodzicielskiego; 
  • okres, na który ma być udzielony urlop rodzicielski lub jego część. 

 

WNIOSEK O UDZIELENIE URLOPU RODZICIELSKIEGO WZÓR

 

Gdynia, 12.01.2023

Anna Kowalska

  1. Chabrowa 3/5

81-987 Gdynia

Tel. 678392822

Mail: anna.kowalska@gmail.com

 

Traveso sp. z o.o.

  1. Nadgórna 5

82-736 Rumia
NIP: 78922617

 

WNIOSEK O PRZYZNANIE URLOPU RODZICIELSKIEGO 

 

Powołując się na art. 1821a Kodeksu pracy, niniejszym wnoszę o przyznanie mi urlopu rodzicielskiego na moje małoletnie dziecko Mariannę Kowalską, która przyszła na świat 16.06.2022 r., w wymiarze 30 tygodni. Urlop chciałabym rozpocząć 17.07.2023 r.

 

 

Z poważaniem
Anna Kowalska

(odręczny podpis)

 

Do wniosku należy dołączyć:

  • odpis aktu urodzenia dziecka,
  • oświadczenie pracownika o braku zamiaru korzystania z urlopu rodzicielskiego albo z zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego przez drugiego z rodziców dziecka przez okres wskazany we wniosku albo o okresie, w którym drugi z rodziców dziecka zamierza korzystać z urlopu rodzicielskiego albo z zasiłku za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego w okresie objętym wnioskiem.

Skorzystanie z urlopu rodzicielskiego daje rodzicom możliwość spędzenia większej ilości czasu z dzieckiem. Jednocześnie – dzięki zachowaniu prawa do zasiłku – uprawnieni zachowują część swoich dochodów. Jeśli chcesz skorzystać z urlopu rodzicielskiego, złóż wniosek według zasad przedstawionych powyżej.