Zaświadczenie o niekaralności – jak je uzyskać, koszt, kto wydaje?

Czym jest zaświadczenie o niekaralności?

Zaświadczenie o niekaralności jest dokumentem potwierdzającym, że dana osoba nie została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Może być wymagane m.in. w przypadku ubiegania się o pracę w niektórych zawodach zaufania publicznego czy wnioskowania o konkretne wizy. Wystawia się je na podstawie Krajowego Rejestru Karnego.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. w Krajowym Rejestrze Karnym figurują osoby:

• prawomocnie skazane za przestępstwa lub przestępstwa skarbowe;
• przeciwko którym prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne w sprawach o przestępstwa lub przestępstwa skarbowe;
• przeciwko którym prawomocnie umorzono postępowanie karne w sprawach o przestępstwa lub przestępstwa skarbowe na podstawie amnestii;
• będące obywatelami polskimi prawomocnie skazanymi przez sądy państw obcych;
• wobec których prawomocnie orzeczono środki zabezpieczające w sprawach o przestępstwa lub przestępstwa skarbowe;
• nieletnie, wobec których prawomocnie orzeczono środki wychowawcze, środek leczniczy lub środek poprawczy;
• prawomocnie skazane za wykroczenia na karę aresztu;
• poszukiwane listem gończym;
• tymczasowo aresztowane;
• nieletnie umieszczone w schroniskach dla nieletnich.

Kto wydaje zaświadczenie o niekaralności?

Wydawaniem zaświadczeń o niekaralności zajmuje się Krajowy Rejestr Karny, który działa przy Ministerstwie Sprawiedliwości. KRK funkcjonuje za pośrednictwem biura informacyjnego w Warszawie oraz punktów informacyjnych zlokalizowanych przy sądach okręgowych i rejonowych.

 

Kto może złożyć wniosek o zaświadczenie o niekaralności?

Wniosek o wydanie zaświadczenia o niekaralności może złożyć każdy, kto chce potwierdzić swoją niekaralność. Uprawnieni są nie tylko obywatele Polski, ale wszystkie osoby fizyczne, w tym cudzoziemcy. O wydanie zaświadczenia może wystąpić również podmiot zbiorowy (np. spółka prawa handlowego).

Wniosek może zostać złożony przez pełnomocnika. Jego funkcję ma prawo pełnić m.in. adwokat lub radca prawny czy bliska osoba. Od złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa pobierana jest opłata skarbowa w wysokości 17 zł.

Kiedy potrzebne jest zaświadczenie o niekaralności?

Zaświadczenie o niekaralności może być wymagane w różnych życiowych sytuacjach. Najczęściej spotykane w praktyce są okoliczności związane z pracą czy prowadzeniem działalności gospodarczej, jednak z obowiązkiem można się spotkać w trakcie załatwiana niektórych formalności prawnych.

Dokument o niekaralności jest wymagany m.in. w przypadku: 

• zatrudnienia na stanowiskach wymagających szczególnego zaufania – np. nauczyciel, ochroniarz, opiekun przedszkolny, w służbie zdrowia czy w służbach mundurowych; 
• podczas uzyskiwania licencji – np. taksówkarskiej czy pozwolenia na broń; 
• przy uzyskiwaniu uprawnień do wykonywania zawodów wymagających nieskazitelnego charakteru – np. komornik czy radca prawny; 
• przy ubieganiu się o koncesje – w działalności gospodarczej; 
• wnioskowanie o wizę czy pozwolenie na pobyt w określonych krajach – np. wizy imigracyjne do USA.

Pracodawca może wymagać od kandydata zaświadczenia o niekaralności w trakcie trwania rekrutacji, o ile stanowisko, o które się ubiega, obejmuje wymóg niekaralności.

Co zawiera zaświadczenie o niekaralności? Najważniejsze informacje

Zaświadczenie o niekaralności to stosunkowo krótki dokument, który zawiera najważniejsze informacje o historii karalności wnioskodawcy.

W praktyce, jeśli jest przeznaczone dla pracodawcy, ogranicza się do informacji, czy wnioskodawca był prawomocnie skazany – nie zawiera pozostałych danych, które znajdują się w rejestrze, np. w zakresie tymczasowego aresztowania czy warunkowego umorzenia postępowania. Pozytywne zaświadczenie o niekaralności zostanie wydane także w sytuacji, gdy doszło do zatarcia skazania.

Jak wygląda zaświadczenie o niekaralności? 

1. Jest wydawane w formie papierowej albo elektronicznej. 
2. Zawiera dane osobowe wnioskodawcy, w tym imię, nazwisko i PESEL.
3. Obejmuje oświadczenie o niekaralności – jeśli osoba nie była skazana prawomocnym wyrokiem, znajdziesz w nim adnotację „nie figuruje w Krajowym Rejestrze Karnym„.

Jak długo ważne jest zaświadczenie o niekaralności?

Potwierdzenie niekaralności w drodze zaświadczenia informuje o tym, jaki jest stan faktyczny w chwili wystawienia dokumentu. Z tego powodu nie ma ustawowego terminu ważności.

Ile jest ważne zaświadczenie o niekaralności w procesie rekrutacyjnym? W praktyce obrotu pracodawcy wymagają najczęściej, aby dokument był wystawiony maksymalnie w ciągu ostatnich 30 dni przed złożeniem w przedsiębiorstwie. Konkretne instytucje mogą wprowadzać własne wymogi – np. 6 miesięcy ważności zaświadczenia w przypadku procedury przetargowej.

Ile się czeka na zaświadczenie o niekaralności?

Czas wydania zaświadczenia o niekaralności różni się w zależności od tego, którą ścieżkę ubiegania się o dokument wybrałeś.

• Najszybsza opcja na uzyskanie zaświadczenia to osobista wizyta w punkcie informacyjnym KRK – często dokument zostanie wydany od ręki, maksymalnie w ciągu 7 dni. 
• W systemie e-KRK czas na wystawienie zaświadczenia to 10 dni od dnia następującego po złożeniu wniosku. 

Najdłuższy proces wiąże się z drogą pocztową – o ile termin na sporządzenie wynosi 7 dni, to jeśli doliczyć do tego czas potrzebny na dostarczenie wniosku i transport zaświadczenia, proces może się przedłużyć nawet do kilku tygodni.

Jak zdobyć zaświadczenie o niekaralności?

Potrzebujesz zaświadczenia o niekaralności do pracy albo załatwienia innych formalności? Wydanie dokumentu następuje po złożeniu wniosku. Możesz go złożyć w wybranej, wygodnej dla siebie formie. Jak uzyskać zaświadczenie o niekaralności?

Osobiście

Zaświadczenie o niekaralności możesz uzyskać osobiście.

W tym celu udaj się z wypełnionym wnioskiem do Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego zlokalizowanego przy ul. Czerniakowskiej 100 w Warszawie albo dowolnego punktu informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego zlokalizowanego przy jednym z sądów w Twojej okolicy. Zabierz ze sobą dokument tożsamości.

Gdzie odebrać zaświadczenie o niekaralności? Dokument zostanie wydany w tym samym miejscu, w którym złożyłeś wniosek. Najczęściej otrzymasz go od ręki.

Listownie

Jeśli nie masz czasu udać się do punktu informacyjnego, rozważ wysyłkę wniosku listem poleconym. Do pisma trzeba dołączyć dowód uiszczenia opłaty.

List możesz skierować do głównego biura KRK (ul. Czerniakowska 100, 00-454 Warszawa) albo do punktu lokalnego. 

Przez pełnomocnika

Wniosek o wydanie zaświadczenia o niekaralności masz prawo złożyć przez pełnomocnika. Może nim zostać każda osoba  fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych – np. adwokat, radca prawny, znajomy, mąż, siostra czy ojciec.

W przypadku wybrania tej formy pamiętaj, aby przygotować odpowiednie pełnomocnictwo, w którym wskażesz, że uprawniasz pełnomocnika do złożenia wniosku oraz odebrania zaświadczenia.

Jak uzyskać zaświadczenie o niekaralności online?

Alternatywnie możesz uzyskać zaświadczenie o niekaralności online. Aby potwierdzić swoją tożsamość, musisz mieć profil zaufany (eGo) albo certyfikat kwalifikowany.

Wniosek wypełnisz przez internet w systemie e-KRK. Dokument pobierzesz z poziomu swojego konta w formacie XML. Plik elektroniczny jest traktowany jako pełnoprawny dokument.

Jak wypełnić wniosek o zaświadczenie o niekaralności?

Wniosek musi być wypełniony kompletnie i czytelnie, aby został rozpatrzony. Nie może zawierać skreśleń ani poprawek. Jak wypełnić dokument? 

 

1. Zacznij od wypełnienia pola dotyczącego podmiotu kierującego zapytanie. Wpisz tam swoje imię, nazwisko oraz adres do korespondencji.
2. Następnie uzupełnij swój numer PESEL.
3. We właściwej części wniosku podaj wszystkie wymagane dane, w tym m.in. imiona, nazwisko i nazwisko rodowe (z aktu urodzenia), imię ojca i matki, datę urodzenia czy obywatelstwo.
4. W punkcie dotyczącym postępowania, w którym zachodzi potrzeba uzyskania informacji o osobie, należy podać przepis, jeśli istnieje podstawa prawna ubiegania się o informację. Pole można zostawić puste, jeśli wniosek kieruje osoba, której ma dotyczyć zaświadczenie.
5. W rubryce obejmującej rodzaj danych, które mają być przedmiotem informacji, wstaw „X” w odpowiednim kwadracie (np. Kartoteka karna).
6. Wniosek podpisz osobiście.

Ile kosztuje zaświadczenie o niekaralności? W jaki sposób wnieść opłatę skarbową?

Od wniosku należy uiścić opłatę. Możesz to zrobić osobiście albo przez internet.

Ile kosztuje zaświadczenie o niekaralności? W zależności od wybranej formy złożenia koszt zaświadczenia o niekaralności to:

• 20 złotych – w przypadku składania wniosku przez platformę e-KRK z użyciem płatności elektronicznych;
• 30 złotych – gdy składasz wniosek stacjonarnie, opłatę możesz wnieść w znakach opłaty sądowej, przelewem na rachunek bankowy Ministerstwa Sprawiedliwości albo gotówką bądź kartą w kasie Ministerstwa Sprawiedliwości albo punktu informacyjnego.

Czy możliwe jest uzyskanie zaświadczenia o niekaralności w języku obcym?

Zaświadczenie o niekaralności jest wydawane w języku polskim. Ewentualne tłumaczenie musi być wykonane na własną rękę przez osobę zainteresowaną. Konieczne będzie skorzystanie z pomocy tłumacza przysięgłego.

Wnioskodawca ma prawo wystąpić również o wydanie wielojęzycznego standardowego formularza jako załącznika do zaświadczenia z KRK. Dokument jest przeznaczony jedynie dla obywateli Polski, którzy muszą przedłożyć zaświadczenie w innych krajach Unii Europejskiej. O wydanie formularza można wnioskować osobiście, przez pełnomocnika albo na odległość.

Podsumowanie

Zaświadczenie o niekaralności to dokument, który potwierdza brak niezatartego skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo albo przestępstwo skarbowe. Czasami jest wymagany, aby zdobyć pracę w zawodach wymagających podwyższonego zaufania albo w toku ubiegania się o koncesje czy licencje. Z obowiązkiem przedstawienia zaświadczenia o niekaralności możesz się też spotkać w niektórych krajach w związku z załatwianiem formalności pobytowych lub wizowych. Dokument wydaje się na wniosek, który złożysz osobiście, przez pełnomocnika, pocztą albo online.