Urlop macierzyński a staż pracy
Urlop macierzyński to okres usprawiedliwionej nieobecności w pracy, w trakcie którego stosunek pracy nadal trwa. Pracownica (lub pracownik – w przypadku przejęcia części urlopu) pozostaje w zatrudnieniu, a pracodawca ma obowiązek dopuścić ją do pracy po zakończeniu urlopu na dotychczasowym lub równorzędnym stanowisku.
To rozróżnienie jest kluczowe: mimo że w czasie urlopu macierzyńskiego nie świadczy się pracy, umowa o pracę nie zostaje zawieszona ani rozwiązana. Ma to bezpośrednie przełożenie na staż pracy i dalsze uprawnienia.
Czy urlop macierzyński wlicza się do stażu pracy?
Tak – urlop macierzyński wlicza się do stażu pracy w pełnym zakresie.
Oznacza to, że okres ten traktowany jest tak, jakby pracownik normalnie pozostawał w zatrudnieniu. W praktyce wpływa to m.in. na:
-
wymiar urlopu wypoczynkowego po powrocie do pracy,
-
długość okresu wypowiedzenia,
-
prawo do nagród jubileuszowych (jeśli obowiązują u danego pracodawcy),
-
inne świadczenia uzależnione od zakładowego stażu pracy.
Jeżeli więc w trakcie urlopu macierzyńskiego „mija” kolejny próg stażowy (np. 10 lat pracy), pracownik nabywa związane z nim uprawnienia dokładnie tak samo, jakby w tym czasie normalnie pracował.
Co istotne, nie ma znaczenia, czy w okresie urlopu pobierany był zasiłek macierzyński – z punktu widzenia prawa pracy ciągłość zatrudnienia zostaje zachowana.
Czy urlop macierzyński wlicza się do emerytury?
Tu pojawia się drugie, równie ważne zagadnienie: wpływ urlopu macierzyńskiego na przyszłe świadczenia emerytalne.
Okres pobierania zasiłku macierzyńskiego jest okresem ubezpieczenia emerytalnego i rentowego. Składki są finansowane z budżetu państwa, a ich ewidencją zajmuje się Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
W praktyce oznacza to, że:
-
urlop macierzyński wlicza się do stażu emerytalnego,
-
okres ten jest uwzględniany przy ustalaniu prawa do emerytury,
-
ma również wpływ na jej wysokość, ponieważ odprowadzane są składki (choć od podstawy odpowiadającej zasiłkowi).
Innymi słowy – czas spędzony na urlopie macierzyńskim nie wypada z historii ubezpieczeniowej.
Czy urlop wychowawczy wlicza się do stażu pracy?
Sytuacja wygląda inaczej w przypadku urlopu wychowawczego.
Urlop wychowawczy nie wlicza się do zakładowego stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze takie jak:
-
wyższy wymiar urlopu wypoczynkowego,
-
nagrody jubileuszowe,
-
dodatki stażowe (jeśli są przewidziane w regulacjach wewnętrznych).
Dlaczego? Ponieważ w trakcie urlopu wychowawczego stosunek pracy wprawdzie trwa, ale jest „zawieszony” w zakresie świadczenia pracy i wynagrodzenia. Ten okres co do zasady nie powiększa stażu pracowniczego.
Jednocześnie urlop wychowawczy ma znaczenie z perspektywy ubezpieczeń społecznych. Może być zaliczany do stażu emerytalnego jako tzw. okres nieskładkowy (w określonym limicie), co oznacza, że pomaga spełnić warunek minimalnego stażu potrzebnego do uzyskania emerytury – choć wpływa na jej wysokość w mniejszym stopniu niż okresy składkowe.
W praktyce więc:
-
do stażu pracy u pracodawcy – nie,
-
do stażu emerytalnego – tak, ale jako okres nieskładkowy.
Czy urlop rodzicielski wlicza się do stażu pracy?
Urlop rodzicielski pod względem skutków prawnych jest zbliżony do urlopu macierzyńskiego.
Oznacza to, że:
-
urlop rodzicielski wlicza się do stażu pracy,
-
zachowana jest ciągłość zatrudnienia,
-
okres ten wpływa na wszystkie uprawnienia zależne od stażu zakładowego.
Podobnie jak przy macierzyńskim, w czasie urlopu rodzicielskiego pobierany jest zasiłek, a składki emerytalne i rentowe finansowane są ze środków publicznych. Dzięki temu urlop rodzicielski jest również uwzględniany przy ustalaniu prawa do emerytury.
Podsumowanie
Jeśli zastanawiasz się, czy urlop macierzyński wlicza się do stażu pracy, odpowiedź brzmi: tak – w pełnym zakresie. To samo dotyczy urlopu rodzicielskiego. Oba okresy traktowane są jak ciągłość zatrudnienia i nie pomniejszają praw pracowniczych.
Inaczej jest z urlopem wychowawczym, który nie powiększa stażu zakładowego, choć nadal może mieć znaczenie dla przyszłej emerytury jako okres nieskładkowy.
W praktyce oznacza to, że decyzja o skorzystaniu z poszczególnych urlopów rodzicielskich nie powinna budzić obaw o utratę podstawowych uprawnień wynikających ze stażu pracy – poza wychowawczym, który warto uwzględnić w długofalowym planowaniu kariery.